Starstruck

Kraftaverkin gerast enn. Ég fór óvænt í ferð til Tokyo í gær, raunar til að hitta stórstjörnu en þó ekki þá sem hér verður fjallað um. Þegar ég var að koma að Tokyo station til þess að taka lestina heim var þar allt fullt af ljósmyndurum og myndatökumönnum. Allir voru greinilega að bíða eftir einhverju. Jú, svo rennur þarna bíll að og út stíga tveir menn. Tveir mjög stórir menn.

Samferðakonur mínar taka andköf því þetta er enginn annar en Hakuho, meistarinn sjálfur í Súmóglímu. Það verður að segjast að þegar súmóglímukappar eru annars vegar þá fer það ekki fram hjá manni. Í fyrsta lagi af þeirri augljósu ástæðu að þeir eru vel yfir meðalþyngd í landi þar sem fáir eru það, en í öðru lagi vegna þess að þeim ber skylda til þess að vera í hefðbundnum japönskum sloppi, sandölum og með hnút í hárinu þegar þeir eru á almannafæri.

Súmókapparnir tveir forðuðu sér frá fjölmiðlafárinu og inn í miðasölu. Og á eftir kom ég og föruneyti mitt. Meðan Hakuho beið eftir að aðstoðarmaður hans keypti miða horfði ég á þar sem fjöldinn allur af fólki rak upp stór augu og kom inn í miðasöluna til að taka í höndina á honum. Flestir sem fram hjá fóru rifu upp gemsana til að ná honum á mynd. Í augnablikinu er Hakuho eini súmókappinn sem er Yokozuna, þ.e. í æðstu tign en það er mismunandi eftir tímabilum hve margir þeir eru, stundum enginn, stundum fjórir.



Hér er Hakuho að performera vígsluathöfn sína sem Yokozuna.

Jæja, eftir að fest höfðu verið kaup á miða hélt ég út í lest ásamt samferðakonum. Þar kom í ljós að sætið mitt var hinum meginn við ganginn frá Hvíta Fönixnum en það er merking nafnsins Hakuho. Ég gaf mig auðvitað á spjall við þennan 193 sentímetra og 150 kílóa vinalega risa með hjálp vinkonu minnar. Hakuho talar ekki ensku frekar en nokkur annar hér en í ljós kom að hann er 25 ára, frá Mongólíu og hefur búið í Japan í 10 ár. Við þetta bætti svo Wikipedia að þegar hann kom fyrst til Japan til að reyna fyrir sér var hann aðeins 62 kíló og enginn vildi taka við honum í þjálfun. Á aðfangadag árið 2000, á síðasta degi tveggja mánaða ferðar sinnar til Japan, fékk Hakuho svo óvænt inni hjá þjálfara. Síðan þá hefur leiðin aðeins legið upp á við.



Þarna erum við félagarnir í lestinni.

Ég lét þennan nýja vin minn hafa nafnspjaldið mitt og hann bauð mér í staðinn upp á ískaffi. Hann sagði mér svo að stóra systir hans sem talaði ensku væri að koma til Japan og ætti fáa vini hér. Því ætlaði hann að láta hana hafa nafnspjaldið mitt, hún væri stór eins og ég. Þannig að það er aldrei að vita nema ég fái upphringingu frá mongólskri systur súmóglímukappa. How about that?

Einum og hálfum tíma síðar var Hakuho kominn á áfangastað. En það sem beið hans var ekki svo skemmtilegt. Hann var nefnilega á leiðinni á blaðamannafund til að ræða nýuppkomið hneyksli í súmóheiminum. Þannig er mál með vexti að í ljós hefur komið að tugir súmóglímukappa hafa verið að taka þátt í hafnabolta veðmálum sem eru skipulögð af japönsku mafíunni. Þarna er verið að spila um gríðarlega háar upphæðir og þetta er alveg kolólöglegt. Það að þetta skuli koma upp meðal súmóglímukappa er áfall þar sem súmó fylgir langri hefð þar sem heiður og stolt keppenda er í fyrirrúmi. Einnig fylgja súmkappar ströngum reglum, t.a.m. mega þeir ekki keyra bíl eftir að súmókappi lenti í bílslysi fyrir einhverjum árum síðan. Verði þeir uppvísir að því að keyra geta þeir fengið sektir eða verið vikið úr keppni.

Ef ég skil rétt þá komst upp um einn af liðsmönnum Hakuhos vegna þessara veðmála en sjálfur hefur Hakuho neitað því að hafa tekið þátt. Þetta mál skekur nú súmóheiminn ekki síst vegna þessara tengsla sem þetta hefur við mafíuna og skipulagða glæpastarfsemi, en það er auðvitað í hrópandi ósamræmi við þær reglur sem súmóglímuköppum er gert að lifa eftir.



"Heyrðu elskan, viltu ekki bara skella barninu í bikarinn?" gæti Hakaho verið að segja hér við konuna sína, en hann er giftur, tveggja barna faðir.

Að skilnaði gáfum við hinum hvíta Fönixfugli UNIFEM blævæng sem ég vona að hann hafi blakað á blaðamannafundinum.

Mikið púður lagt í púður

Note to self: Muna að kaupa púður á Íslandi áður en ég flyt næst til Asíu.

Eins og allir vita er púður hverri konu nauðsynlegt (elska alhæfingar) og það er ekki gaman þegar það klárast. Sérstaklega ekki ef maður býr í Japan því þar er ekki svo auðvelt að finna púður í púðurs stað.

Ætlunin var reyndar að kaupa púður í Fríhöfninni á leiðinni út (alltaf að spara) en það gerðist ekki af því ég var í dramakasti vegna þess að:

a. Ég var að flytja frá Íslandi
b. Ég var að segja bæ við Ragga í tvo mánuði
c. Ég var veik og á sýklalyfjum
d. Nafnið á flugmiðanum mínum stemmdi ekki við nafnið í vegabréfinu þannig að ég hafði eytt um klukkutíma af dýrmætum Fríhafnartíma á söluskrifstofu Flugleiða
e. Það þótti nokkuð ljóst á þessari stundu að ég myndi komast til Frankfurt en verða svo strandaglópur þar vegna nafnavesensins (og jú það gekk eftir).

Þannig að þegar ég kom í fríhöfnina var eini forgangurinn að fá espresso macchiato áður en ég hljóp út í flugvél.

Allavega, þegar púðrið kláraðist svo fór önnur af mínum ofurhjálplegu samstarfskonum með mér í snyrtivöruverslun. Fyrst töluðum við konuna á Kanebo básnum sem er merkið sem ég kaupi venjulega og er einmitt japanskt. Þar kom í ljós að eina púðrið sem hentaði mínum húðlit er ekki hluti af japönsku línunni og kostaði því um kr. 18.000 íslenskar. Ókei.

Þannig að við töluðum næst við Clinique. Þar var mér tjáð að ég væri raunverulega of bleik og svo var útskýrt fyrir mér í löngu máli að Japanir væru sko gulir á litinn. Þetta vissi ég auðvitað því það er hluti af námsskrá leikskóla að asíubúar séu gulir (allt sem er gult, gult, finnst mér vera fallegt fyrir vin minn litla Kínverjann). Reyndar hafði ég ekki gert mér grein fyrir að sjálf væri ég bleik þannig að það var eitthvað nýtt.

Clinique gat þó ekkert gert fyrir mig þrátt fyrir ýmsar tilraunir þannig að við fórum yfir til Shiseido og þar tók sko tæknin við. Afgreiðslustúlkan kom með eitthvað tæki sem líktist strikamerkjalesara nema minna og tengdi það við skjá á búðarkassanum. Svo skannaði hún á mér húðina á kinninni og hálsinum og stækkaði myndina margmargmargfalt. (Mæli ekki með því, húð er ekki mjög falleg í svona miklu návígi. Alveg merkilega loðin.). Og svo var sett upp graf og niðurstöðurnar mínar færðar inn. Hér hef ég búið til eftirlíkingu af grafinu:

Þessar vísindalegu mælingar leiddu sem sagt í ljós að ég er í raun ekki mjög bleik en hins vegar töluvert hvít og fell ekki innan hinnar japönsku meðalkúrfu. Byggt á þessum mælingum reiddi förðunarfræðingur fram það úrval sem til var. Það var nú fremur fátæklegt en ég keypti þó af henni eina dollu. Í kaupbæti fékk ég svo meik sem hentar mínum húðlit en er notað sem whitening lotion af japönskum konum. Nú er bara markmiðið að tana og komast upp í meðalkúrfu.

Að vera öðruvísi

Ég hefði ekki átt von á því áður en ég kom til Japan að ég myndi vekja svona mikla athygli. Ég hélt að hér væri Vesturlandabúar á hverju strái. Svo er ekki og þegar Sakai er annars vegar þá sting ég í stúf. Þegar ég er úti í búð standa litlar stelpur og stara á mig, meðan ég bíð eftir græna kallinum horfa kallarnir sem keyra fram hjá á mig og gamlar konur brosa til mín úti á götu.

Svo er það líka þannig að ég þekki ekki marga hér en því er ekki öfugt farið. Það eru sem sagt rosalega margir sem þekkja mig. Um daginn var verið að kynna mig fyrir borgarfulltrúa hér í Sakai og þegar hann sá mig sagði hann: “Já þú! Ég hef séð þig úti að hjóla.” Nákvæmlega sömu setningu hef ég reyndar heyrt frá fleira fólki sem ég er að hitta í fyrsta sinn! Velgjörðakona mín hér í Sakai var svo að spjalla við vin sinn sem var að opna nýja matvöruverslun. Hún talar um UNIFEM við alla og fer að tala um mig og hann svarar: “Já hún! Ég hef séð hana í búðinni minni að versla.” Í gær kallaði kona til mín úti á götu: “Steinunn-san” og sagði svo eitthvað á japönsku sem ég skildi ekki. Ég kannast ekkert við þessa konu en hún vissi upp á hár hver ég er.

Eftifarandi samtal átti sér svo stað um daginn við félaga minn sem vinnur í sama húsi.

Félagi: “Lítur kærastinn þinn líka út eins og Hollywoodstjarna?”
Ég: “Ha!? Uhh... Jáá?.”
Félagi: “Eins og hver er hann? Er hann eins og Johnny Depp?”
Ég: “Neiiii.... hann er með miklu meira skegg”
Félagi: “Ó já! Kærastinn þinn er eins og Sean Connery.”

Ég reyndi eitthvað að benda á að Sean væri 50 árum eldri en Raggi en viðmælandi minn var líklega með einhverja yngri útgáfu af Sir Connery í huga.



Ég og Raggi, eins og við lítum út í huga Japana, á góðri stundu.

Ein lítil, ein lítil, ein lítil önd með VÆNG!

Á kvöldvökunni um daginn, þessari með öllu karíókíinu, var ég beðin um að vera með skemmtiatriði. Hugmyndin var sú að ég myndi kenna lag frá Íslandi. Ég og samstarfskona mín vorum byrjaðar að hljóðrita Sól, sól skín á mig með japönsku letri þegar ég ákvað að kenna frekar hinn stórskemmtilega dans Ein lítil önd með væng. Fyrir þau sem ekki þekkja leikinn er þetta ægilega hress dans þar sem maður leikur önd sem blakar fyrst einum væng, svo öðrum, stappar svo öðrum fæti og svo hinum, dillar stélinu og í lokin er höndunum klappað saman til að mynda gogg. Þegar leikurinn stendur sem hæst er maður fáránlega kjánalegur.



Þarna sést ég kenna leikinn og jú þetta er frekar kjánalegt.

Hugmyndin var bara að þetta yrði fyndið, með fullan sal af kellum flestum á eftirlaunaaldri. Það var nú ekkert lítið sem leikurinn sló í gegn og það sem eftir var kvöld blökuðu konurnar reglulega vængjum. (Það var svona þeirra leið til að eiga samskipti við mig þar sem við tölum ekki sama tungumál. Öndin varð sameiningartákn.)



Þarna sjást eldri borgararnir blaka vængjum eins og þeim sé borgað fyrir það.

Þegar ég kenndi leikinn lét ég fylgja með sögu af minni dásamlegu frænku og nöfnu sem nú er þriggja og hálfs en ég kenndi henni leikinn fyrir nokkrum vikum síðan. Ég gerði þetta með miklum stæl, gólaði lagið og lét öllum illum látum í dansinum. Að þessu loknu bauð ég frænku minni að taka undir söng og dans en hún svaraði feimin: “Ég geeeet’ðað ekki.” Og ég svaraði: “Nú HA? Af hverju ekki?” Og nafna svaraði: “Af því ég er steeelpa.” Þá heyrðist í pabba hennar inni í eldhúsi: “Úbs, hún sagði þetta ekki við rétta manneskju.”

Mín túlkun á þessu var sú að jafnvel þegar börn eru bara þriggja og hálfs, og enginn hefur sagt við þau hvernig stelpur eigi að vera og hvernig strákar eigi að vera, þá eru þau búin að pikka upp hellling af skilaboðum í umhverfinu. Þannig eru þau búin að læra alveg fullt um það hvernig karlar og konur haga sér í samfélaginu. Ef litlar stelpur læra úr umhverfi sínu að þær eigi að vera sætar, góðar og þægar þá er litli andarleikurinn líklega of hávær, plássfrekur og kjánalegur.

Við þetta má svo bæta að viku síðar kenndi ég frænku leikinn aftur og tók hún þá undir af krafti. Þannig að auðvitað eru kynhlutverk ekki skrifuð í stein og þeim er hægt að breyta. Og að auðvitað finnst öllum litlum krökkum gaman að taka þátt í fjörugum og kjánalegum leikjum.

En þetta góða grín mitt á kvöldvökunni vatt auðvitað upp á sig og ég var beðin um halda fyrirlestur fyrir menntasvið Sakai borgar. Og auðvitað að kenna andarleikinn. Allir sem fyrirlesturinn sátu eru kennarar sem nú stýra skólum eða vinna á menntasviðinu og mér skilst að kennarar hafi gaman af því að læra nýja leiki. Þannig að það varð úr að ég hélt fyrst afskaplega alvarlegan fyrirlestur um vandamál heimsins og skelfilega stöðu kvenna í fátækustu löndum veraldar. Og svo var svissað yfir í litlu öndina til þess að skýra hvað gender (ísl. kyngervi / félagslegt kyn) þýðir.



Þarna er ég að kenna skólastjórnendum Sakai borgar að leika endur.

Á þessu augnabliki hvarflaði það að mér að það væri einhver að gera grín að mér og ég hugsaði: "Hvernig stendur á því að ég er í Japan að kenna skólastjórum að dansa Ein lítil önd með væng?"



Og skólastjórarnir blökuðu vængjum og dilluðu stéli...



...og kláruðu svo leikinn með því að mynda glæsilegan gogg.

Steinunn fer í líkamsrækt

Áðan keypti ég mér kort í ræktina og þakkaði fyrir það að hafa aldrei fengið mér tattú. Þá hefði ég nefnilega ekki uppfyllt þá skilmála sem gerðir eru til korthafa í líkamsræktarstöðinni. Skilyrði nr. 1 var: “Ef þú ert í mafíunni þá ertu ekki velkominn í Konami ræktina.” Skilyrði nr. 2 var: “Ef þú ert með húðflúr ertu ekki velkominn í Konami ræktina.” Skýringin sem vinkona mín gaf mér er sú að ef þú ert með húðflúr þá ertu í mafíunni. Þannig er nú það.

Líkamsræktartíminn sjálfur var frekar skrýtinn. Þetta var sem sagt Zumba tími en kennarinn bókstaflega þagði allan tímann. Það er ekki alveg sama “Eru ekki allir hressir haaa??? OG Í STUÐI? Vúhúúú” stemmningin og á Íslandi. Ég hélt ég myndi aldrei segja þetta en ég saknaði þess. Kennarinn, kona á miðjum aldri í hip-hop outfitti með derhúfu, var þó afskaplega ánægð með nærveru mína og kom og tók í höndina á mér í lok tímans.

Google translate hefur aðstoðað mig við að þýða stundaskrá ræktarinnar og á morgun fer ég í jóga sem krefst þess ekki að kennarinn sé í stuði.

Livin' la vida loca

Um daginn fór ég ásamt kvennasamtökunum í Sakai í ferðalag. Förinni var heitið á þetta líka fína brúðkaupshótel með kapellu, manngerðu stöðuvatni með fljótandi glerpýramída (agalega smart staður til þess að skála við gestina eftir athöfnina) og austurrískum alpakofum. Þarna vorum við komnar, 80 konur í tveimur rútum, til þess að ræða jafnréttismál í tvo daga.

Þar sem slagorð kvennasamtakanna er “work hard, play hard” var að sjálfsögðu haldin kvöldvaka með glæsibrag. Kvöldvakan var ekkert eins og þær sem maður á að venjast á Íslandi með kassagítar og sjúklega mikið af bjór. Það var að vísu bjór en kassagítarnum var sjúbbað út af fyrir karókí. Og karókíið var heldur ekki með sama sniði og heima en það virðist þó júníversalt að karókísöngur er vondur. Það er hins vegar svo sannarlega bætt fyrir það í Japan með búningum og heimatilbúnum danshreyfingum.



Fyrsta atriði á svið þetta kvöldið var tileinkað UNIFEM en þarna mátti finna söngkonur frá Kína, Nepal, Indlandi og Mars held ég. Glæsileg tilþrif í dansinum líka.



Þessi ljóshærða díva var kynnt á sviðið með tilþrifum og gekk um salinn meðan hún söng rómantískt lag.



Dagskráin stóð nær einvörðungu saman af japönskum dægurlögum. Þessi glimmerdrottning söng raunar eina lagið sem ég þekkti þegar hún tók japönsku útgáfuna af Ricky Martin slagaranum Livin' la vida loca.



Ég laug áðan þegar ég sagði að það hefðu bara komið konur í rútunum tveimur. Það voru víst tveir karlar með í för og hér tekur annar þeirra ástardúett ásamt vinkonu sinni sem er um 40 árum eldri.



Undirrituð lætur tækifæri til að syngja í karókí aldrei fram hjá sér fara. Twist and shout varð fyrir valinu...



...og sömu danshreyfingar voru notaðar og í 14, 15, 16 og 17 ára afmælum allra vinkvenna minna. Eins gott að ég var búin að æfa í mörg ár fyrir þennan performans.

Spurning hvort ég taki það á japönsku næst?

Pólitískur frumskógur

Undanfarna daga hef ég verið að reyna að átta mig á japanskri pólitík. Ég er búin að spyrja fólk spjörunum úr en öll svör sem ég fæ eru loðin og tvíræð. Sumt á sér greinilega langa sögu með ólíkum sjónarmiðum sem erfitt er að setja sig inn í einn, tveir og þrír. Forsætisráðherrann sagði af sér á miðvikudaginn og fjármálaráðherrann tók við stöðu forsætisráðherra í dag.

Báðir þessir gaurar koma úr demókrata flokknum en hann vann í kosningunum í fyrra og hrakti frjálslyndu demókratana úr ríkisstjórn eftir um 54 ára samfellda setu þeirra þar! Frjálslyndu demókratarnir skilgreinast sem miðju-hægri íhaldsflokkur en demókratarnir sem miðjuflokkur sem hvorki vill of frjálsan markað né pjúra velferðarríki. Einhvers konar millileið. En aðallega eru þetta umbótasinnar sem vilja kollvarpa gamaldags stjórnmálum hinna sem setið hafa áratugum saman í ríkisstjórn og gert stjórnsýsluna of bjúrókratíska og stífa.

Í kosningabaráttunni lofaði Yukio Hatoyama, fráfarandi forsætisráðherra, að losa íbúa Okinawa, sem er lítil eyja syðst í japanska eyjaklasanum, við risastóra bandaríska herstöð sem er þar. Ólíkt Suðurnesjamönnum gerðu íbúar Okinawa háværar kröfur um að losna við herstöðina m.a. af öryggis- og umhverfisástæðum. Hatoyama virðist hafa gefið þessi loforð án áætlana um hvert ætti þá að fara með herstöðina en í ljós kom að ekkert annað hérað í Japan hafði nokkurn áhuga á að taka við herstöðinni. Og ekki vilja Bandaríkjamennirnir fara. Sérstaklega ekki núna þar sem þessi staðsetning er strategískt mikilvæg vegna aukinnar spennu á Kóreuskaga eftir að Norður-Kóreumann hafa verið sakaðir um að sökkva suður-kóresku herskipi fyrir stuttu.


Hatoyama hefur gert nokkur mistök. Þar má nefna fjármálaskandal, svikin loforð og þessa skyrtu.


Þannig að það var vesen með Okinawa og á föstudaginn fyrir viku voru sett lög um að herstöðin skyldi vera þarna áfram (en þó voru einhverjar breytingar sem ég veit ekki nákvæmlega hverjar eru). Einn ráðherra var alveg brjálaður og neitaði að skrifa undir lögin. Það var Mizuho Fukushima en hún var önnur tveggja kvenna í 18 manna ríkisstjórn Japan og auk þess ekki úr ráðandi flokknum í ríkisstjórnarsamstarfinu heldur úr hinum pínulitla sósíaldemókratíska flokki. Þegar Fukushima neitaði að skrifa undir lögin rak forsætisráðherrann hana umsvifalaust úr ríkisstjórninni.


Fukushima var rekin úr ríkisstjórninni og þar með fór hlutfall kvenna úr 11% niður í 5,5%.

Mér finnst Fukushima frekar töff. Hún er oft í bleikum jakka og röndóttum kjól þannig að hún er algjört stílbrot við alla jakkafatakallana. Og heimasíðan hennar er svo sannarlega bleik! http://www.mizuhoto.org/ Ég hitti hana fyrir tveimur vikum en þá var henni mikið í mun að ræða aðeins Bobby Fischer því hún vann að málinu hans hér í Japan. Svo fannst henni kúl að það væri lesbía forsætisráðherra á Íslandi en sjálf hefur hún mikið unnið að réttindum samkynhneigðra í Japan. Hún er líka mikill femínisti enda gengdi hún stöðu ráðherra jafnréttismála. Ekki veit ég hvort eftirmaður hennar verður jafn öflugur en það þarf virkilega að bæta stöðu japanskra kvenna í pólitík en nú skipa þær um 10% sæta á þinginu. Það er vel undir heimsmeðaltali sem er 18%.

Okinawa málið dró greinilega dilk á eftir sér þó forsætisráðherrann hafi fengið lögin í gegn og það endaði með afsögn á miðvikudaginn. Mér sem Íslendingi finnst það sérkennilegt hvað fólk er afsagnaglatt því það þarf jahhh... að ganga aðeins meira á heima til þess að til þessa komi! Það verður spennandi að sjá hvað gerist á næstunni í japanskri pólitík en næstu kosningar verða í júlí þar sem kosið verður í efri deild þingsins. Mér skilst að það sé þing þeirra frægu og ríku og hafi í raun lítil völd. Ef ég skil eitthvað meira í því fljótlega mun ég skrifa um það hér.

Æfingabúðir fyrir verðandi forseta

Fyrsta daginn minn í vinnunni komu þessir tveir dúddar að máli við mig. Þeir voru frá umhverfissviði Sakai borgar og langaði gjarnan að fá aðstoð mína við að gróðursetja tré viku síðar. Tilefnið var alþjóðlegur dagur líffræðilegrar fjölbreytni. "Jú, ekki málið!" sagði ég, enda alvön sem fyrrum starfsmaður ræktarinnar í Fossvogi og Laugaradal. Búin að liggja rennvot og moldug upp fyrir haus í beðum og planta ógó mörgum trjám.



Þegar svo á hólminn var komið kom í ljós að Hagkaupsregngalli og bensínstöðvahanskar voru ekki alveg málið. Ég hélt ég yrði ekki eldri þegar það var hengdur á mig borði og ég klædd í hvíta bómullarhanska. Og skóflan! Say no more.



Þessar tröppur sem sjá má á myndinni var búið að koma fyrir þarna vegna viðburðarins. Þær eru ekki þarna alla jafna. Hvíti risinn frá Íslandi getur náttúrulega ekki klofað yfir vegg (hvað þá gengið hjálparlaust niður tröppur).




Svo var auðvitað búið að gróðursetja tréið! Eina sem ég þurfti að gera var að taka nokkrar skóflur úr moldarbingnum við hliðina á og moka í kringum tréið. Þetta var því bara táknræn athöfn og í annað skipti á einni viku leið mér eins og forseta. Ég meina, borðar, spariföt og skóflur fara ekki saman nema forseta sé bætt í jöfnuna.




Sjitt hvað mér finnst þetta vandræðalegt.



Peace, equality and biodiversity. En ekki hvað?
Á skiltinu stendur að þetta sé jafnréttistré. Það stendur úti í garði og ég sé það út um gluggann á skrifstofunni minni. Það mun blómstra bleikum blómum.



Svo þarf auðvitað að taka eina svona mynd. Af öllum hlutaðeigandi. Ef það er ekki fest á stafrænan minniskubb þá gerðist það ekki. Svona er Japan í dag.

Um fegurð og konur

Um daginn tók ég þátt í workshopi með fullt af konum um jafnréttismál. Þar barst mér spurning frá einni þeirra sem ég hef verið að velta fyrir mér síðan. Hún var svohljóðandi: "Þú ert svo falleg að þú gætir verið módel eða leikkona. Af hverju ertu eiginlega að vinna að jafnréttismálum?"

Þessi spurning segir bara svo mikið. En lykilorðin eru fjögur: Falleg, módel, leikkona, jafnréttismál.

Leikkona
Svona fyrir það fyrsta, er fegurð það eina sem leikkonur þurfa að hafa? Þurfa þær ekki að geta leikið?


Falleg
Varðandi það hvað ég er falleg þá virðist klisjan: Ljóst hár, hvít húð, blá augu og sentímetrarnir mínir 178 eiga vel upp á pallborðið hér í Japan. Ég fæ að heyra það oft á dag hvað ég sé falleg. Konurnar segja meira að segja: "Þú ert miklu fallegri en dóttir mín." Hver segir svona!? Ég var síðast stoppuð úti á götu í gær af manni sem þurfti langan umhugsunarfrest til að rifja upp menntaskólaenskuna sína og svo stamaði hann út úr sér: "You are so beautiful." Svo ekki sé minnst á fund minn með næstæðsta stjórnanda japanska utanríkisráðuneytisins á eftir ráðherranum sjálfum. Hann spurði mig hvort ég væri á lausu! Ég svaraði: "nonohohonoo..." hlæjandi taugaveiklunarhlátri á meðan ég starði á giftingarhringinn sem hann var með á fingrinum.

Satt að segja þá finnst mér þetta plain óþægilegt. Í íslenska samhenginu er ég engin fegurðardrottning og það hefur enginn beðið mig um að vera módel síðan Kolla Casablancas stoppaði mig í Kringlunni þegar ég var 13 ára (takk mamma og pabbi fyrir að benda mér á klikkunina í því).

Módel
Og svona í framhaldi af því. Er það að vera módel draumur hverrar konu? Ef ég frá náttúrunnar hendi uppfylli nógu marga af fyrirfram gefnum stöðlum til þess að vera módel er þá engin ástæða fyrir mig til að gera nokkuð annað? Mér finnst í fyrsta lagi þessir staðlar asnalegir. Í öðru lagi er asnalegt að gera ráð fyrir því að konur sem uppfylla staðlana hafi skilyrðislausan áhuga á og draumóra um að verða módel.

Jafnréttismál
Eins og við vitum öll þá er jafnrétti kynjanna aðeins áhugamál ljótra, ófullnægðra, biturra og loðinna lesbía. Þessi staðalmynd er ennþá sterkari í Japan, þar sem konur sem sjálfar sinna jafnréttisbaráttu virðast trúa þessu líka upp að einhverju marki. Ég sumsé rústa þessari staðalímynd að þeirra mati og á í ofanálag kærasta! Og þá eru allir voðalega hissa yfir því að ég skuli láta mig jafnrétti varða (en ætla mér á sama tíma að umturna umræðu um jafnréttismál í Japan!)

Svar mitt við spurningunni þegar ég fékk hana var eitthvað á þessa leið: "Ef ég væri leikkona væri ég sennilega að berjast fyrir fleiri hlutverkum fyrir konur því eins og flestir vita eru þau miklu færri en karlhlutverkin. Þannig að ég væri sennilega að sinna jafnréttismálum hvar sem ég væri." Sem leiðir hugann að því hvort hlutverkin séu líka færri í raunveruleikanum...