Konur til sölu

Þegar ég labbaði út af lestarstöðinni í hverfinu mínu áðan sá ég mann við enda rúllustigans sem var að dreifa tissjúpökkum með auglýsingum á. Þetta er vinsæl leið til að vekja athygli á sér og sínu fyrirtæki hér í Japan. Vanalega er um að ræða tvær táningsstúlkur í vindjökkum að auglýsa einhvers konar vefþjónustu, andlitskrem eða símafyrirtæki. Í þetta skiptið hjó ég hins vegar eftir því að þeir sem fengu tissjúpakka voru einmitt bara þeir, þ.e. karlar, og gaurinn sem deildi þeim út var ekki unglingsstúlka í of stórum vindjakka heldur smókingklæddur karlmaður í einhvers konar loðkápu yfir. Þegar ég gekk framhjá sá ég að myndin á pakkanum var af sætri, saklausri stelpu með svaka skoru. Augljóslega var verið að auglýsa einn af hinum fjölmörgu og vinsælu (hlýtur að vera) stelpu-börum eða hostess-börum. Þangað geta karlar farið og keypt sér drykki og samtal við sætar stelpur sem pumpa upp egóið þeirra með því að hlæja af bröndurunum þeirra. Þessir barir eru bara yfirborðið á hinum blómstrandi kynlífsiðnaði í Japan.


Þegar ég kom síðasta sumar hafði ég aðeins búið í íbúðinni minni í örfáa daga þegar ég fékk eftirfarandi flyer inn um bréfalúguna.

Það skal tekið fram að af virðingu við konurnar á myndunum setti ég svarta línu yfir augun á þeim. What goes on the internet stays on the internet og ég hef ekki hugmynd um hvort þær vilji vera þarna.

Þarna stóð ég með miðann í höndunum tilbúin að rífa hann í litla bita og þrykkja í ruslatunnuna þegar ég hugsaði að ég yrði að sýna einhverjum þetta. Ég varð að láta vita af því að auglýsingar um þjónustu sem eru niðrandi fyrir konur og sýna stelpur í skólabúningum tilbúnar að selja sig eru sendar inn á gólf á heimili mínu. Þetta með skólabúningana fór alveg sérstaklega í taugarnar á mér af því hér eru allar stelpur 6-18 ára í skólabúningum. Ég tók mig til og skannaði inn myndirnar og sýndi í fyrirlestri þar sem ég lýsti yfir áhyggjum mínum og að nú yrði að grípa til aðgerða. Viðbrögðin? …eiginlega engin. Þessar auglýsingar ganga undir nafninu „bleiku miðarnir“ og fólk hendir þeim bara samviskusamlega og þar við situr. Vissulega voru þetta mikil vonbrigði og síðan þá hef ég fengið þetta ágæta safn af flyerum inn um lúguna.

Sem betur fer búa engin börn á mínu heimili sem skoða póstinn á undan mér. Hver eru skilaboðin? Ef þér gengur eitthvað illa í skólanum þá ferðu bara úr nærbuxunum og verður rík?

Síðasta sumar skellti ég mér líka í Den Den Town sem er raftækja og tölvuleikja hverfið í Osaka. Þar er hægt að nálgast allar útgáfur af Nintendo, Sinclair og Konami leikjatölvum og þar til gerðum leikjum sem framleiddir hafa verið auk gríðarlegs úrvals af hinum og þessum skrímslum sem eru vinsæl úr teiknimyndasögum. En þarna fást líka allar þær gerðir af klámi sem hugsast getur og það versta er að á mörgum stöðum er því bara blandað inn í allt hitt stöffið. Þessi heimsókn mín endaði með einhvers konar taugaáfalli þar sem ég var farin að tvístíga fyrir utan búðir og hika við að tékka á næstu hæð í þeim verslunum sem ég hætti mér inn í af ótta við að lenda í hringiðu kláms, ofbeldis og perra. (Þess má þó geta að tungumálaörðugleikar spiluðu inn í af því ég gat ekki lesið á skiltin.) Margar búðirnar/videoleigurnar voru augljóslega klám all the way en annars staðar var ég bara búin að fá nóg af teiknuðum myndum og styttum af konum með tvö brjóst sem bæði voru stærri en höfuðið á henni og í bikiníi sem var minna en tekur því að klæða sig í.

Talandi um myndasögur. Japan er náttúrulega fæðingarstaður manga og anime og flest af þessu dóti er kúl. Myndasögur eru bara afskaplega mainstream í Japan og eru til um öll möguleg þemu, ekki bara dreka og dráp. Það er björgunarsveitarmanga, ástarsögur, ævintýri skólahljómsveitarinnar, sci-fi og matreiðslumanga.

Anime um ævintýri skólahljómsveitarinnar. Aðalstjarnan spilar auðvitað á bleika melódíku.

Og svo er það klám og ofbeldis manga, og ekkert lítið úrval. Ég gluggaði í blað í sjoppunni hérna úti á horni og kynnti mér þar ansi grafíska (eins og gefur að skilja, þetta er jú myndasaga) lýsingu á nauðgun. Einhver bisness kall að nauðga unglingsstelpu, er það gæfulegt lesefni?

Mér skilst að fyrir örfáum mánuðum síðan hafi yfirvöld í Tokyo farið í aðgerðir gegn manga sem sýnir ofbeldisklám. Viðbrögðin létu ekki á sér standa og háværar raddir kvörtuðu og kveinuðu yfir þessari skerðingu á tjáningarfrelsinu. Heyrðu, það var ekkert verið að banna sögurnar, heldur að banna sölu þeirra til viðskiptavina undir 18 ára aldri! Mér finnst það nú bara lágmark, alveg eins og að bíómyndir sem sýna gróft ofbeldi eru bannaðar börnum. Helst myndi ég vilja að sögur sem staðfesta og ítreka undirskipan kvenna og stúlkna og réttlæta ofbeldi gegn okkur á forsendum kynóra væru bannaðar. Draumastaðan væri auðvitað að engum dytti í hug að framleiða svona rugl.

Stóra spurningin er svo auðvitað, hvað er til ráða? Ég er búin að reyna að ræða þessi mál, þ.e. klám, klámvæðingu, vændi og mansal við samstarfskonur mínar án þess að nokkur einasta lausn sé í sjónmáli. Japönsk lög banna aðkomu þriðja aðila að sölu vændis (kaup á vændi eru lögleg en ég er ekki alveg með það á hreinu hvort vændiskonurnar/karlarnir eru að fremja glæp), en aðalvandamálið er að skilgreiningin á vændi er meingölluð og tekur bara til samfara. Þannig að alls kyns vændishús og verslun með konur blómstrar undir því yfirskini að aldrei fari typpi í píku, allt hitt er í lagi, eða alla vega ná lögin ekki utan um það. Mín fyrsta spurning var því hvort ekki eigi að breyta þessu og hvað stjórnmálafólk væri að gera til að gera bæta og skerpa skilgreininguna. Svör sem ég hef fengið eru að lítill áhugi sé á að breyta þessu og að þau sem mögulega hefðu áhuga á því væru of hrædd við mafíuna til að láta verkin tala.

Helvítis mafían. Ég er orðin hundleið á því að allar umræður sem ég á við hina og þessa um félagslegar breytingar í Japan enda alltaf á „...en svo er það auðvitað mafían.“ Það virðist í alvörunni sem þessi félagsskapur hafi gríðarlegt taumhald á pólitík, viðskiptum, löggæslu, fjölmiðlum og skemmtanaiðnaði í þessu landi, bara svo fátt eitt sé nefnt. Mafían græðir væntanlega heilan helling á vændi og mansali og því þora fæstir hrófla við því, hvorki stjórnmálin né frjáls félagasamtök. Óttinn er stjórnunar- og valdatæki sem virkar. Fréttir á Íslandi hafa undanfarið sagt frá tilraunum skipulagðra glæpasamtaka til að skjóta rótum þar og óska ég þess að það takist ekki því það er ekki bara öryggi borgaranna í húfi heldur líka öll almenn umræða og frelsi til skoðana og aðgerða.

Ef ekki er hægt að setja lög sem ná yfir klám- og vændisbransann í Japan þá væri í það minnsta hægt að vinna að því að minnka eftirspurnina eftir því að kaupa konur. Miðað við framboðið þá bara hlýtur eftirspurnin að vera allsvakaleg! Ýmsar heimildir benda einnig til að tugþúsundir kvenna komi hingað til Japan frá fátækari löndum austur- og suðaustur Asíu, ýmist nauðugar eða viljugar, á ári hverju til þess að starfa í klámiðnaðinum og vændi. Það að draga úr eftirspurninni er því eitthvað sem gæti bætt líf þúsunda kvenna sem áttu von á betra lífi í hinu ríka Japan. Fræðsla um aðstæður þessara kvenna og að það séu ekki sjálfsögð mannréttindi að geta keypt sér aðgang að líkama annarrar manneskju væru vel til þess fallin að draga úr eftirspurn.

Samstarfskonur mínar bentu mér þá á að öll umræða um kynlíf og kynlífstengd efni í japönskum skólum væri ægilegt tabú. Ekki að það sé eitthvað nýtt svona á heimsvísu og öll samfélög, þar með talið íslenskt, eru að díla við þetta tabú. Það kemur mér þó ekki á óvart að þetta sé ennþá erfiðara umræðuefni hér en annars staðar enda fer fólk hjá sér við minni tækifæri. Þessi „eftirspurnar-fræðsla“ þarf þó ekkert endilega að eiga sér stað í skólakerfinu og ef það er svona mikil risaeðla þá gætu frjáls félagasamtök staðið fyrir átökum og fræðslu. En svona í ljósi þess að kvennahreyfingin í Japan spannar aldursbilið 60+ er kannski ólíklegt að það gerist í bráð.

Þegar klám og vændi verður svona félagslega samþykkt er við ramman reip að draga. Það koma berar konur til sölu inn um lúguna hjá mér og ég fæ nauðgunarteiknimyndasögur í sjoppunni úti á horni. Best að ljúka þessu á mynd af einum af DVD-klámmyndasjálfsölunum fjórum sem eru staðsettir inn í miðju íbúðahverfi og ég hjóla fram hjá á hverjum degi á leið í vinnuna.

Og eitt enn að lokum: Hvað er til ráða?

Þegar jörðin skelfur

Þegar ég kom til Japans á síðasta ári vissi ég vel að jarðskjálftahætta í Japan væri umtalsverð en ég spáði nú ekki mikið í það. Það var svo ekki fyrr en ég fékk heimsókn frá starfsmanni DSS (United Nations Department of Safety and Security) í ágúst að ég og samstarfskonur mínar áttuðum okkur á því að ég vissi sáralítið um viðbrögð við jarðskjálfta. DSS gaurinn fór í gegnum þetta helsta og gekk úr skugga um að risastóri glerveggurinn á skrifstofunni minni væri jarðskjálftaheldur.

Mynd tekin sama dag og jarðskjálftinn varð. Glerveggurinn í baksýn er sem sagt útveggurinn á skrifstofunni minni og var dæmdur jarðskjálftaheldur af sérfræðingi.

Eftir þetta fræddi samstarfskona mín mig um jarðskjálftaæfingar í japönskum grunnskólum sem eru haldnar 1-2x á ári. Þá æfa krakkarnir sig í því að skjótast undir borðið sitt, rýma svo stofuna og koma sér fyrir á söfnunarsvæði. Það sama á við í vinnunni, ef eitthvað myndi henda færi ég undir borð. Við Raggi ræddum þetta heima við og gerðum plan um að halda kyrru fyrir og ef á þyrfti að halda hefðum við þann möguleika að henda okkur undir rúm eins og Raggi sýnir einmitt í myndbandi með færslunni hér að neðan.

Svo kom í ljós að þar sem ég er starfsmaður alþjóðlegrar stofnunar er ég ekki skráð inn í sveitarfélagið og hafði því ekki fengið tilkynningar um hvar söfnunarsvæði hverfisins míns væri og var ekki skráð á neina lista ef á versta veg færi (nema kannski hjá utanríkisráðuneytinu í Tokyo sem er kannski full langt í burtu). Því var kippt í liðinn undir eins og fór framkvæmdastýra kvennamiðstöðvarinnar með mig á fund skólastjórans í Yuya grunnskólanum sem er næstur heimili okkar. Þar kynnti ég mig formlega og skólastjórinn gekkst í persónulega í ábyrgð á því að kanna hvort ég og Raggi myndum ekki örugglega skila okkur á söfnunasvæðið við skólann ef til þess kæmi.

Ég og umræddur skólastjóri ásamt nokkrum nemendum Yuya grunnskólans. 

Fyrir 16 árum síðan varð jarðskjálfti hér á þessum slóðum og létust um 6000 manns, aðallega í Kobe sem er bara örfáa kílómetra í burtu. Eftir það hefur mikið verið gert til að hindra frekara mannfall vegna jarðskjálfta, því hér í Japan er þetta ekki spurning hvort jarðskjálftar verða heldur bara hvar og hvenær. Allar reglugerðir varðandi byggingar hafa verið hertar auk þess sem stefna um viðbragð við neyðarástandi var mótuð.

Ég las í Japan Times að ýmislegt hefði farið úrskeiðis við björgunarstörfin vegna Kobe jarðskjálftans, m.a. voru sögur um að starfsfólk utanríkisráðuneytisins hefði krafist þess að fá að fylgja erlendu björgunarfólki fyrst á hótel til að snæða hádegisverð áður en því var leyft að fara á vettvang til að hefja björgunarstörf auk þess sem svissneskir björgunarhundar voru settir í sóttkví við komuna til Japans.

Fram kom í greininni að flestir séu sammála um að viðbragðið sé töluvert betra nú en þá. Betri samvinna er nú milli ríkisstofnana og mikið hefur verið liðkað fyrir aðstoð sem berst frá öðrum héruðum Japans, en reynslan frá fyrri hörmungum sýndi að boðun heimavarnarliðsins tók langan tíma að fá samþykki auk þess sem önnur aðstoð dagaði uppi í kerfinu ef svo má að orði komast. Í þetta sinn kom heimavarnarliðið fljótt á vettvang og erlendar björgunarsveitir mættu ekki óheyrilegum töfum vegna skriffinnsku.

Þrátt fyrir allar þær framfarir sem hafa orðið frá árinu 1995 og þá tækni sem þróuð hefur verið hér í Japan til að byggja jarðskjálftaheldar byggingar þá olli skjálftinn að þessu sinni eyðileggingu sem engan óraði fyrir. Fjöldi þeirra sem lést vegna bygginga sem hrundu er aðeins talinn nokkur hundruð en flóðbylgjan sem kom í kjölfarið var bara svo miklu, miklu stærri en fólk gerði ráð fyrir að gæti orðið. Þetta er mjög kaldhæðnislegt, til að mynda var Raggi að segja mér frá umfjöllun sem hann sá á NHK um flóðvarnargarð sem byggður hafði verið í einum strandbænum sem átti að verja íbúa hans fyrir flóðbylgju allt upp í 10 metra háa. Veggurinn var stolt bæjarins og eftir flóðin á Súmötru og annars staðar í Indlandshafi árið 2004 kom fólk frá ýmsum löndum í study tour í þangað til að skoða mannvirkið. Því miður reyndist fljóðbylgjan sem skall á ströndum Japans hærri en 10 metrar og nú gat að líta autt svæði innan veggjarins þar sem sópast höfðu í burtu hús, bílar og hvaðeina. Svo ekki sé minnst á kjarnorkuverin í Fukushima sem voru hönnuð til að þola 6 metra háa bylgju.

Ég á von á því að það sem gerist nú í framhaldinu verði víðtæk stefnumótun og nýjar reglur sem gera ráð fyrir flóðbylgjum af þessari stærð. Miðað við flest önnur lönd í heiminum virðast Japanir vel búnir undir áföll sem þessi, þ.e. tæknilega, auðvitað er aldrei hægt að vera sálrænt undirbúinn og áfallið er gríðarlegt fyrir þann fjölda fólks sem hefur misst hefur allt sitt, bæði veraldlegt sem og ástvini.

Ljónahöllin okkar í Japan

Loksins lifnar bloggið við á nýju ári! Einhvern veginn þætti mér eðlilegt að skrifa um jarðskjálftann og flóðbylgjuna sem skóku Japan fyrir viku síðan en ég læt nægja í þetta sinn að linka á ítarlega og nákvæma frásögn Ragga af viðburðunum, sjá hér. Það er eiginlega engu við að bæta að svo stöddu. Það þarf ekki að hafa áhyggjur af okkur hér í þessum landshluta og við fylgjumst vel með fréttum og þeim breytingum sem verða.

Að öðru. Þegar við Raggi komum heim til Íslands um jólin þá höfðum við margar furðusögur að segja af dvöl okkar í Japan. Í jólaboðsyfirheyrslum úti um allan bæ sögðum við frá því hvernig fólk héldi að Raggi væri skírður eftir eldfjallinu Laki (hljómar auðvitað alveg eins), að sykraðar baunir væru aðalnammið og lýstum hinum ýmsu (og á stundum yfirgengilegu) kurteisisvenjum. En það var alltaf sami hluturinn sem nánast allir viðmælendur okkar voru jafn hissa á.

„What!!? Búið þið í 19 fm íbúð!!?“

Já, híbýli okkar hér í Leopalace (nafn með rentu?) eru einmitt 19 fm að flatarmáli en það fer þó alveg ágætlega um okkur. Til að veita betri innsýn inn í þessa ótrúlegu staðreynd gerðum við Raggi lítið innlit/útlit myndband sem sýnir íbúðina og það sem hún hefur að geyma.



Eitt helsta afrek okkar í Japan er að deila einbreiðu rúmi í 10 mánuði án þess að verða klikkuð og svefnvana. Þetta var meira challenging í 35 gráðu hitanum í sumar, en íbúðin okkar er langt í frá að vera vel einangruð, ekki fremur en önnur hús í Japan, og er meðal hitastig inni við mjög svipað því sem er úti, bæði um vetur og sumur. (Við erum samt með viftu sem á að sjá um að hita og kæla eftir því sem við á, og hún gerir það svona nokkurn veginn.)

En það getur líka verið ansi strembið að standa í stóreldamennsku í pínkuponsulitlu eldhúsi. Í kvöld ákváðum við að festa það á filmu þegar laugardagsmaturinn, indverskur pottréttur og grjón, var lagaður í eldhúsinu sem telur um 2-3 fermetra. Eins og sést erum við komin í þó nokkra æfingu með að þvælast ekki mjög mikið fyrir hvort öðru, en heitir pottar, beittir hnífar, fullt af mat og tvær manneskjur er alveg full mikið fyrir þetta eldhús.



Skál!